Sen Neymişsin Börülce

Kimya Mühendisi, Öğretim Üyesi

Yiyecek ve İçecekler

Börülce protein kaynağıdır. Bir bardak börülcede 15-16 gram protein vardır. Vücudumuzun temel yapı taşları proteinler sayesinde büyüme ve gelişmenin gerçekleşmesi, yara ve enfeksiyonların iyileşmesi, yeni dokuların yapılması sağlanır. Böylece derimizin, kaslarımızın, saçlarımızın, tırnaklarımızın yani tüm vücudumuzun daha sağlıklı olması için protein alımı çok önemlidir.

Sen Neymişsin Börülce   - Prof. Dr. İbrahim Uslu #yemekmutfak

Börülce lif oranı yüksek gıdaların başında gelmektedir. Yarım bardak börülcede 5-6 gram lif vardır. Gıdalarda çözülebilen ve çözülmeyen lifler olarak ikiye ayrılır. Börülcedeki lif yapısı çözülebilen lif olduğu için kötü kolesterolü azaltır. Sindirim sisteminin düzgün çalışmasını sağladığından kabızlığın giderilmesinde yardımcı olur. Yüksek lifli besinler bu açıdan kendinizi iyi hissetmenizi ve besinlerin daha yavaş sindirilmesini sağladığından verdiği tokluk hissinden dolayı kilo almanızı engelleyici rol oynar. Diyet yapanlar kullandığı takdirde tokluk hissi verir, böylelikle zayıflamaya yardımcıdır. Yüksek orandaki lif yapısı sayesinde kalp hastalığı riskini azaltır, yüksek tansiyonu olanlar için faydalıdır. Çözülebilen lif yapısının şeker hastalarında karbonhidratların soğurulması oranını azaltması sonucu kandaki şeker oranını koruduğu için şeker hastalarının vazgeçilmez besinlerindendir.

Börülcedeki vitamin A beta-karotenli yapısından gelir. Bu sayede hem görme duyularınızın daha iyi çalışmasını hem de antioksidanlı yapısından dolayı bağışıklık sisteminizi güçlendirici ve kanseri önleyici faydaları vardır. Bir bardak börülceyle vücudumuzun ihtiyaç duyduğu günlük A vitamininin %50’sini alırız.

Börülce tüm fasulyeler gibi demir açısından da zengin bir besindir. Ülkemizde yaygın bir şekilde demir eksikliği anemisi olduğunu unutmayalım. Büyüme çağındaki çocuklar, adet görmeye başlayan genç kızlarımız, gebe ve emziren anneler, sağlıklı beslenmedikleri zaman demir eksikliğine bağlı anemi oluşabilir. Sadece anemi değil, başta sinir ve stres olmak üzere birçok sıkıntının sebebi, demir eksikliğidir. Börülce kansızlığa iyi gelmesinin yanısıra kandaki yüksek kolesterolü de düşürür.

Börülce çinko açısından da çok zengin bir mineraldir. Hücrelerin yenilenmesi, yaraların iyileştirilmesi ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için yeterli miktarda çinko alımı gereklidir. Hamilelikte de fetüsün büyümesi ve gelişimi için yeterli çinko alımına özen gösterilmelidir.

Börülcenin zengin olduğu diğer element de manganezdir. Manganez minerali vücuttaki protein sentezlenmesi, sindirim ve besinlerden enerji üretilmesini sağlamaktadır. Bağ dokuları, kemiklerin gelişmesi ve büyümesi açısından gerekli bir mineraldir. Sinir sistemi fonksiyonları ve gelişmesinde oldukça faydalıdır. Vücuttaki kanın pıhtılaşması için gerekli olan manganez, kısırlığa da iyi gelir ve cinsel gücü arttırıcıdır. Bu yüzden börülcenin cinsel gücü artırıcı etkileri vardır.

Bir bardak börülcede 0,5 gram potasyum vardır. Potasyum beslenmede hayati önemi olan bir mineraldir. Potasyum vücuttaki su ve mineral dengesinin korunmasına yardımcı olur. Besinlerin hücre içine taşınması, sinir sistemindeki mesajların iletilmesi, kalp ve kaslar için önemlidir. Tansiyonu dengeler ve beyine oksijen taşıyarak zihin faaliyetlerini destekler.

Börülce folik asit olarak da bilinen B9 vitamini açısından da zengindir. Bir bardak börülce yemeğiyle günlük almamız gereken B9 miktarının %50-60’ını karşılarız. B9 eksikliği kansızlığa sebep olur. Antibiyotikler, alkollü içecekler ve sigara içen kimselerde B9 vitamin eksikliği oldukça sık görülmektedir. Özellikle depresyonlu hastalarda, hatta şizofrenik hastalığı olanlarda B9 eksikliği yaygındır. Bu tür hastalara B9 verilince depresyon geçer. Çoğu kez böyle hastalarda diğer B grubu vitaminlerin de eksikliği görüldüğünden, psikiyatrik hastalara B kompleksi verilmesi gerekir. Ayrıca yaşlılar da B kompleksle takviye edilmelidirler. Son yıllardaki en ilginç bulgulardan biri de, B9 vitamininin özürlü çocuk doğurma riskini azaltmasıdır. Bu nedenle gelişmiş ülkelerde hamilelere günde 0.4-0.8 mg B9 vitamini almaları önerilmektedir. B9 vücutta depolanmadığından her gün alınması gereklidir.

Gördüğünüz üzere adeta protein, mineral ve vitamin deposu olan börülcenin sadece Ege bölgesinde tüketilmesine çok üzülüyorum. Böyle önemli bir besin kaynağının Anadolu'muzun tüm yörelerinde tüketilmesi için hepimiz çabalamalıyız.

Börülce sofralarımızda daha çok tüketmemiz gereken gıdaların başında gelmektedir. Ne dersiniz güzel bir zeytinyağlı börülce tarifi ile başlayalım mı daha sağlıklı olma yolunda küçük ama önemli bir adım atmaya.

Prof. Dr. İbrahim USLU'nun çok özel "Zeytinyağlı börülce" tarifine bu linkten ulaşabilirsiniz.

"Kuru Börülce Çorbası" tarifine bu linkten ulaşabilirsiniz.