Arapsaçı (Rezene) İrziyan, Raziyane, Mayana, Maraton (Maratuwo)

Yabani Otlar

Rezene / Foeniculum Vulgare, Fructus, Foeniculi
Arapsaçı, Foeniculi fructus /meyve(tohum)
Foeniculum, Foeniculi aetheroleum
Maydanozgiller (Apiaceae) familyasından kokulu otsu bitkidir. (Oysa dereotugillere ne kadar benziyor!) Raziyene olarak da bilinir. Anayurdu Güney Avrupa ve Anadolu’dur. Hoş kokulu tohumları için ABD’de, İngiltere’de ve Avrupa’nın ılıman kesimlerinde tarımı yapılır.

Arapsaçı (Rezene) İrziyan, Raziyane, Mayana, Maraton (Maratuwo)   -  Nurdan Çakır Tezgin #yemekmutfak

Türkiye’de doğal olarak yetişmesine karşın ekimi yapılmaz. Rezene çoğunlukla bir metreye kadar boy atan çok yıllık bir bitkidir. İpliksi bir görünüm sergileyen ince parçalı yaprakları vardır. Küçük ve sarı renkli çiçekleri şemsiyemsi salkımlarda toplanmıştır. Yeşilimsi ya da sarımsı kahverengi tohumları silindir biçimli ve hafif kıvrıktır, sırtında da beş yatık çıkıntı bulunur. Bunlar her ne kadar tohuma benzerse de, aslında botanik bilimi bakımından tohum değil, meyve olarak kabul edilir.

Romalıların baş tacı rezene, bilinen en eski şifalı otlardan biri. Akdeniz’in bu faydalı bitkisi, Romalı gladyatörlerin başarı sembolü olarak da tarihe geçti

Güney Avrupa, Akdeniz, Cezayir, Mısır, Çin ve Rusya’da gelişip serpilen rezene, dereotunun ikizi gibi görünse de aslında çok farklı. Fransızların soslarında kullandığı rezene, Cezayir’de ise ince ince doğranıp limon ve zeytinyağıyla salata halinde tüketiliyor.

Doğada Arapsaçı:

Sonbahardan yaz ortasına kadar yol kenarlarında, çayırlık ortamlarda serpilen rezene yapraklarıyla sofraları şenlendirirken, sonbaharda da tohumları devreye giriyor. Sofra dergisinde geçmişi ve insan vücuduna olumlu etkileriyle geniş yer verilen rezenenin tohumları, ilaç yapımında kullanılıyor. Ege’de "Arap saçı" namıyla anılan rezene Türkiye’nin farklı köşelerinde farklı isimlerle tanınıyor. Mesela, İnebolu halkı ona "Bokluk otu" adını yakıştırırken, Diyarbakır’da "Mayana" diye biliniyor. Adanalılar ise rezeneyi, "Rezdane" ve "Sincilip" olarak sofrasına taşıyor. Bu faydalı bitki, semt pazarlarında ve aktarlarda satılıyor. Anasonla tat benzerliği çok kuvvetli olan rezene, hamilelere ve yeni doğmuş bebeklere şifa dağıtmayı kendine bir görev biliyor adeta... Hamileliğinin son günlerinde rezene çayı içen annenin sütü artarken, bu şifalı ot bebeğin gaz çıkarmasına da yardımcı oluyor.

Bir fincan suda kaynatılan bir tutam rezene tohumu, çay kaşığıyla bebeğe birer yudum içirilince, operasyon tamamlanıyor. Almanya’da ilaç olarak kullanımı onaylanmış bir bitki olan rezene, potasyum ve sodyum açısından çok zengin. Vücut sıvılarının dengelenmesindeki etkisi de bu sodyum- potasyum beraberliğinden kaynaklanıyor. Hazmı kolaylaştırıcı olmanın ötesinde açlığı giderici bir etki de yaratan rezene, mide guruldamalarının en doğal çaresi olarak öneriliyor. Rezene sadece bedenin değil ruhun da beslenmesine yardımcı oluyor. Teskin edici etkisiyle, sinirleri yatıştırıp, mutlu kılıyor.

Bilinen en eski afrodizyaklardan biri olan rezenenin her gün bir parça tüketimi cinsel gücü arttırır. Rezenenin tohumundan köküne kadar her şeyi kullanılabilir.

Çok eski zamanlardan beri bilinen ve Romalıların baş tacı olan bu bitki gladyatörlerin güçlü ve haşin olmalarını sağlamak amacıyla kullanılıyordu. Romalı savaşçılar sağlıklarını korumak, kadınlar ise zayıf kalmak amacıyla rezene yerlerdi.

Anglosaksonlar şeytana karşı gücü olduklarına inandıkları bu bitkiyi dokuz yararlı ottan biri sayarlardı. İmparator Büyük Şarl iyileştirici özelliklerinden ötürü 812 yılında rezenenin her imparator bahçesi için gerekli olduğunu vurgulamıştı.

Kökeni Akdeniz ve Batı Asya olan rezene eskilerden beri sebze ve salata olarak kullanılır. Bugün dünyanın çeşitli yerlerinde yaygın olarak kullanılır.

Rezene verimli ve kireç bakımından zengin ama fazla nemli olmayan topraklarda yetişir. Ilıman ve sonbaharı uzun geçen iklimleri tercih eder. Görüntü olarak dereotuna çok benzese de yararları çok farklıdır.

Birçok faydalı özelliğinin yanı sıra sinirleri de yatıştırdığı bilinir.

Her gün meyvesi dövülüp balla karıştırılarak bir kaşık tüketilirse veya kaynatılarak çayı içilirse insan sağlığına kattığı birçok yararla birlikte cinsel gücü ve isteği arttırır.

"Yumurtalı Arap Saçı Yemeği" tarifine ulaşmak için linki tıklayınız.

"Kuzu Etli Arapsaçı Yemeği" tarifine ulaşmak için linki tıklayınız.

Diğer Yabani Otlar Hakkında bilgi için linki tıklayınız.