Kinoa (Quinoa) Nedir, Yararları Nelerdir, Nasıl Tüketilir?

Blog Yazarı

Beslenme

Kinoa tahıl olmayan ama tahıl gibi kullanılan Güney Amerika'daki And Dağları'nda yetişen bir bitkidir. Asırlar öncesi bölgenin yerli halkı İnka uygarlığının en önemli besin kaynağı olan bu mütevazı bitki, besin değeri keşfedilince son yıllarda çok popüler olmuşturNASA uzaya gönderilen astronotların beslenmesinde kinoa kullanmış, Birleşmiş Milletler 2013 yılını "Kinoa Yılı" ilan etmiştir.

Kinoa (Quinoa) Nedir, Yararları Nelerdir, Nasıl Tüketilir?   -  Sibel Göktürk #yemekmutfak

Kinoa görünümü ve tadı tahıla benzeyen ıspanakgiller familyasına ait bir çeşit otsu bitkidir. Etli ve besleyici yaprakları vardır, salkım salkım çiçekler açar ve bu çiçekler zengin besin değeri olan minik tohumlara dönüşürler. Yenilen kısmı da bu kurutulmuş boncuk görünümlü minik tohumlardır.

Dünyayı besleyen 2 temel tahıl türü pirinç ve buğdaydır. Bunlar beslenmede vücudun temel protein ihtiyacını karşılamaktadır. Pirinç bol miktarda suya ihtiyaç duyan bir bitkidir. Küresel ısınmaya bağlı olarak buğday ve pirinç rekoltesindeki düşüş son yıllarda alternatif bitkiler arayışını gündeme getirmiştir. Dünyadaki olası bir tahıl sıkıntısında gübre ve su problemi olmayan, pirinçten iki kat daha fazla protein içeren ve her türlü toprağa uyum sağlayabilen kinoa alternatif ürün olarak düşünülmektedir. 

Besin Değerleri Nedir ve Hangi Hastalıklara İyi Gelir?

Kinoa Yüksek Oranda Protein ve Tüm Temel Amino Asitleri İçerir: Bir çay fincanı kinoada bir orta boy hamburgerden daha fazla protein vardır. Bitkisel gıdalar arasında en yüksek protein içeriğine sahip olan kinoa süper besin olarak adlandırılmaktadır. Aminoasitler, proteinleri oluşturan temel yapı taşlarıdır. Vücudumuzda kullanılan 20 amino asit vardır ve bunlardan 9'unu vücudumuz üretemez, mutlaka dışardan süt, yoğurt, et gibi hayvansal ürünlerle alınması gerekir. Bunlara temel (esansiyel) amino asitler denir. Kinoadaki proteinler vücudumuzun üretemediği tüm temel amino asitleri içermektedir. İçerdiği amino asitlerin miktarı ete yakındır, filizlendirilmiş kinoanın etten daha yüksek protein emilim gücü vardır. 

Vitamin, Mineral ve Lif İçeriği Çok Yüksektir ve Kolesterol  İçermez: A, B, C, D ve K vitaminlerini içeren kinoada kolesterol yoktur. Ayrıca kalsiyum, demir, çinko, magnezyum, fosfor ve bol miktarda lif içermektedir. Kinoada bulunan lif kabızlığa, demir ise kansızlığa iyi gelir. Kalsiyum kemik ve dişleri güçlendirir. İçerdiği süperoksit dismutaz enziminin yaşlanmayı geciktirici etkisi vardır ve cildi yıpranmaya karşı korur. Doku yenilenmesini sağlarken, serbest radikallerin hücreleri hırpalamasını engelleyerek kanser hastalığını da önlemiş oluyor. Ayrıca içeriğindeki lignin pek çok kanser türlerine karşı koruyucu etki göstermekte ve kalbi güçlendirmektedir. Kuersetin ise antioksidandır ve aynı zamanda bahar alerjilerine karşı destek sağlar. Adet sancısına, magnezyum eksikliğine, diyabete ve yüksek tansiyona da iyi gelen kinoa neredeyse her derde devadır.

Kinoanın yağ oranı düşüktür. Besleyici değeri yüksek olmasına rağmen kilo aldırmayan ve kolay hazmedilen bir besindir. Bebeklerden yaşlılara kadar her yaş grubundakilere uygun bir besindir. Yüksek protein içeriğiyle vejetaryen ve veganlar için çok değerli bir alternatif besindir. Kinoanın protein yapısı buğdaydaki gibi gluten içermediği için çölyaklılar da rahatça tüketebilir. Tüm bu özellikleri sebebiyle kinoa dünyada tüketicilerin rağbet gösterdiği bir ürün olmuştur.

Türkiye'de birkaç yıldır tanınmaya ve tüketilmeye başlanan kinoayı büyük marketlerde bulmak mümkündür. 100'den fazla çeşidi olan kinoanın ticari olarak satılan kırmızı, siyah ve beyaz olmak üzere 3 türü vardır. Türkiye'de genellikle beyazı satılmaktadır.

Kinoa Nasıl Tüketilir?

Kinoanın tadı ve kokusu pek baskın değildir, kendine özgü bir aroması vardır. Son derece hafif ve lezzetli olan kinoayı bulgurun ve pirincin kullanıldığı bütün yemeklerde kullanabilirsiniz. Pilav yapabilir, çorbalara koyabilirsiniz. Garnitür olarak yemeklere ekleyebilirsiniz. Haşladıktan sonra salatalara koyabilirsiniz. Sebze, et ve tavuk gibi yemeklere de yakışıyor. Ekmek, kek ve kurabiyelerde, pilavlarda ve dolma içlerinde kullanabilirsiniz. Süt ile haşlayıp veya kavurup irice dövdükten sonra müslilere ekleyebilirsiniz, un haline getirip pasta, kek, kurabiye ve hamur işlerinde kullanabilirsiniz. Ayrıca kinoa tohumlarını çimlendirip bu filizleri salata ve soğuk yemeklerde kullanabilirsiniz.

Kinoa Nasıl Pişirilir?

Kinoayı yarım saat suda bekletin. Sonra kabuğundaki saponin maddesinin acı tadının yok olması için akan soğuk suyun altında tel süzgeçin içinde ovalayarak iyice yıkayın ve süzün. Eğer suda bekletecek zamanınız yoksa akan suda iyice yıkayın. 1 ölçü kinoa için 2 ölçü sıvı kullanılmalıdır. Su yerine tavuk veya et suyu da kullanabilirsiniz. Kaynamaya başlayınca tencerenin kapağını kapatıp ısısını azaltın. Kısık ateşte 12-15 dakika kadar pişirin. Daha sonra tencereyi ocaktan alıp 5 dakika dinlendirin. Pişen kinoa taneleri şeffaflaşır ve dışında belirgin beyaz spiral çizgiler oluşur. Kinoa paketlerinin üzerinde de nasıl pişirileceği ve bazı tarifler yer almaktadır.

Pek çok yemekte kullanılabilen kinoa iyi bir enerji kaynağı, yüksek kalite protein içeriyor ve de şişmanlatmıyor. İnka uygarlığından günümüze kadar gelen ve Türk insanının damak tadına uygun olan bu süper besinle henüz tanışmadıysanız bir an önce deneyin.

Kinoalı yemek tarifleri aşağıdadır.

"Sebzeli Kinoa Salatası" tarifi için linke tıklayınız.

"Kırmızı Pancarlı Kinoa" tarifi için linke tıklayınız.