Mutfakta Çok Karşılaşılan Hafif Yanıklarda Ne Yapılmalıdır?

Yemekmutfak.com Kurucusu

Bilgi Köşesi

Geçenlerde bir arkadaşım Facebook'ta "yemek pişirirken elim yandı, siz böyle yanıklarda ne yapıyorsunuz?" diye sormuş ve buna pek çok yorum yapılmıştı. Anlaşılan yanık konusunda çoğu kişinin bir öyküsü vardı. Ertesi gün aynı şey benim de başıma gelip, parmaklarım yandığında bunun oldukça sık rastlanan bir durum olduğunu gördüm. Ciddi yanıklar konumuzun dışında kalıyor, tıbbi yardım şart. Ama özellikle mutfak kazalarında oluşan 1. derecede hafif yanıklar için ne yapılması gerekiyor inceledim, okudum, sordum, soruşturdum. 

Mutfakta Çok Karşılaşılan Hafif Yanıklarda Ne Yapılmalıdır?   -  Fügen Büke #yemekmutfak

"Yanan bölgeye hemen buz konulmalıdır" şeklindeki son derece yaygın olan bu bilginin çok yanlış olduğunu, doku hasarını arttırdığını öğrenince çok şaşırdım. Yanığa salça, diş macunu, yoğurt veya  zeytinyağı sürülür bilgisi de yanlıştı, yanık bölgesinden su çekiyor zarar veriyordu. Belli ki yanık konusundaki bilgileri revize etmek gerekiyor.

Yanık çok hafif bile olsa ciddi bir konu. Bilinçli olmak gerekiyor. Hafif yanıklarda ağrının azaltılması ve iz bırakmadan iyileşmesi için yapılması gerekenleri şöyle özetlemek mümkün.

Özellikle yanıklarda ilk yapılacak müdahale çok önemlidir, cildin iyileşme sürecini belirler. Yanık oluştuğunda doku hasarını küçültmek için yaranın hemen akan su ile soğutulması lazım. Yanık bölge musluğun altında 10-15 dakika akan suya tutularak ağrı geçene kadar soğutulmalıdır.  Ancak bu işlem ilk 30 dakika içinde yapılırsa etkilidir, daha sonra yapılan soğuk uygulama ise sadece ağrıyı giderir. 

Eczaneden alabileceğiniz veya evinizde varsa soğutulan yanık bölgeye sürerek kullanabileceğiniz yanıklar üzerinde etkili olan çeşitli merhemler ve kremler şunlardır.

  • Silverdin krem 
  • Madecassol merhem 
  • Hametan krem
  • Fito krem
  • Bepanthen plus
  • Sudocream (pişik merhemi ama yanıklara da iyi geliyor)
  • Halibut sprey
  • Anestol pomat (ağrı gidermede etkili)

Bitkisel tedaviler ve yanıklarda etkili olduğu düşünülen, halk hekimliğinde yaygın olarak  kullanılan diğer uygulamalar ise şunlardır.

  • Aloe vera bitkisi yanık tedavisinde etkilidir. Bunun için Aloe veranın büyük taze bir yaprağı kırılır ve iyice yıkanır. Sonra temizlenen yaprak enlemesine kesilir içinden çıkan jelimsi sıvı yanık bölgeye uygulanır. Bitki yerine aloe vera kremi veya jeli de kullanabilirsiniz. Güneş yanıkları da aloe vera ile aynı şekilde tedavi edilir.
  • Sarı kantaron yağının özellikle evde yapılmışı yanıklara karşı kullanılan en yaygın halk hekimliği reçetelerindendir.
  • Tespih çiçeği yağı ile sarı kantoron yağının eşit ölçülerde karıştırılıp yanıklara sürülmesi önerilir.
  • Tahin kavanozunun üzerinde biriken susam yağı veya şişelenmiş susam yağı da yanıklara sürülürse  yaraları tedavi edici özelliği vardır.

Mutfak kazalarındaki hafif yanıklarda o an evde bulunan malzemelere göre bu yöntemlerden birini uygulayarak yanığı tedavi edebiliriz. Yanık bölgesinde kabarcık oluşursa kesinlikle patlatılmamalıdır. Umarım bu bilgilere hiç  ihtiyacınız olmaz, ama aklınızın bir köşesinde bulunsun. Kazasız günler dileğiyle